NGÀY SỨC KHOẺ TÂM THẦN THẾ GIỚI 10/10/2025

Hiện nay, ngày càng có nhiều thảm họa và tình huống khẩn cấp xảy ra như: xung đột vũ trang và thiên tai. Những thảm họa và tình huống khẩn cấp này ảnh hưởng rõ rệt đến sức khỏe tâm thần của con người.
Các trường hợp khẩn cấp có thể làm trầm trọng thêm các tình trạng sức khỏe tâm thần và các vấn đề xã hội như nghèo đói và phân biệt đối xử. Chúng cũng có thể góp phần gây ra các vấn đề mới, chẳng hạn như ly tán gia đình và sử dụng chất gây nghiện có hại.
Hầu hết những người bị ảnh hưởng bởi các trường hợp khẩn cấp đều trải qua cảm giác lo lắng, buồn bã, tuyệt vọng, các vấn đề về giấc ngủ, mệt mỏi, cáu kỉnh, tức giận hoặc đau nhức. Sự căng thẳng tâm lý này thường cải thiện theo thời gian, nhưng một số người sau đó phát triển thành bệnh lý sức khỏe tâm thần.
Ước tính có khoảng 13% dân số bị ảnh hưởng bởi xung đột mắc các dạng trầm cảm, lo âu và rối loạn căng thẳng sau chấn thương nhẹ, trong khi các rối loạn tâm thần ở mức độ trung bình hoặc nặng ảnh hưởng đến 9%.
Trong bối cảnh bị ảnh hưởng bởi xung đột, trầm cảm tăng theo tuổi và phổ biến hơn ở phụ nữ. Những người mắc các bệnh lý nghiêm trọng đặc biệt dễ bị tổn thương trong và sau các trường hợp khẩn cấp và cần được tiếp cận với các nhu cầu cơ bản và chăm sóc lâm sàng.
Tại Nghệ An:
Hệ thống y tế công lập trên địa bàn tỉnh Nghệ An có 13 bệnh viện tuyến tỉnh, 05 trung tâm y tế tuyến tỉnh, 07 bệnh viện đa khoa tuyến huyện, 20 trung tâm y tế và 460 trạm y tế thực hiện công tác dự phòng và khám chữa bệnh.
Thời gian qua, ngành y tế Nghệ An đã có nhiều nỗ lực, trong công tác chăm sóc sức khỏe tâm thần. Bệnh nhân tâm thần phân liệt, động kinh và trầm cảm được theo dõi, quản lý và cấp phát thuốc tại trạm y tế thường xuyên.
Hằng năm, tại tỉnh Nghệ An được Ủy ban nhân dân tỉnh quan tâm, hỗ trợ kinh phí cho hoạt động chăm sóc sức khỏe tâm thần tại cộng đồng. Tuy nhiên, do kinh phí vẫn còn hạn hẹp, nên các loại thuốc an thần kinh thế hệ mới được cấp phát cho bệnh nhân tâm thần còn nhiều hạn chế.
Các hoạt động được khuyến nghị
• Lập kế hoạch chuẩn bị ứng phó khẩn cấp của tất cả các ngành, kế hoạch xây dựng năng lực, cơ chế phối hợp và kế hoạch dự phòng.
• Thành lập nhóm liên ngành để phối hợp các hoạt động phù hợp với các hướng dẫn và triển khai kế hoạch.
• Tăng cường sự tự lực của cộng đồng và hỗ trợ xã hội, đảm bảo sự tham gia của các nhóm dễ bị tổn thương.
• Định hướng cho các nhân viên tuyến đầu về sơ cứu tâm lý để cung cấp hỗ trợ về mặt tinh thần và thực tế cho những người đang trải qua tình trạng đau khổ cấp tính.
• Chia sẻ các thông điệp chính và thông tin dịch vụ để khuyến khích đối phó tích cực và tìm kiếm sự giúp đỡ.
• Cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần lâm sàng cho các tình trạng ưu tiên tại các cơ sở y tế đa khoa.
• Bảo vệ và thúc đẩy quyền của những người mắc các bệnh lý tâm thần nghiêm trọng.
• Thiết lập mạng lưới giới thiệu giữa các chuyên gia sức khỏe tâm thần, nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe tổng quát, hỗ trợ cộng đồng và các dịch vụ liên quan khác./.