RỐI LOẠN LO ÂU – MỘT DẠNG RỐI LOẠN TÂM THẦN PHỔ BIẾN
- Thứ ba - 11/11/2025 02:38
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Rối loạn lo âu là một trong những vấn đề sức khỏe tâm thần phổ biến nhất hiện nay, ảnh hưởng đến khoảng 12% dân số, trong đó 3% mắc rối loạn lo âu lan tỏa.
Người bệnh thường có phản ứng lo lắng, sợ hãi hoặc hoảng sợ quá mức trước các tình huống đời sống, kèm theo các biểu hiện thể chất như tim đập nhanh, đổ mồ hôi, hoa mắt, chóng mặt, khó ngủ… Nhiều người chỉ điều trị các triệu chứng thể chất như đau đầu, mất ngủ mà bỏ qua nguyên nhân tâm lý, khiến bệnh ngày càng trầm trọng, ảnh hưởng đến học tập, công việc và chất lượng cuộc sống.
Một chút lo lắng là phản ứng bình thường giúp chúng ta tập trung và đối phó với các tình huống nguy hiểm hay các công việc, sự kiện quan trọng. Tuy nhiên, rối loạn lo âu không chỉ đơn thuần là cảm giác lo lắng và sợ hãi thông thường. Rối loạn lo âu được xác định khi
• Sự lo lắng kéo dài, ảnh hưởng tới hoạt động thường ngày.
• Phản ứng lo sợ vượt quá mức so với tình huống.
• Khó kiểm soát cảm xúc và hành vi.
Trẻ em, thanh thiếu niên và người lớn đều có thể mắc bệnh; trong đó, phụ nữ có nguy cơ cao gấp đôi nam giới. Rối loạn lo âu khiến người bệnh khó vượt qua những hoạt động bình thường hàng ngày.
Triệu chứng nhận biết
• Tâm lý: lo lắng, sợ hãi, hoảng sợ, bất an; căng thẳng, cáu gắt; suy nghĩ ám ảnh, khó tập trung.
• Thể chất: bồn chồn, tim đập nhanh, hụt hơi, căng cơ, đổ mồ hôi, khô miệng, buồn nôn, tê hoặc ngứa ran ở tay chân, khó ngủ hoặc mất ngủ kéo dài.
Nguyên nhân
Nguyên nhân rối loạn lo âu chưa được xác định hoàn toàn, nhưng thường liên quan đến sự kết hợp của nhiều yếu tố:
• Mất cân bằng hóa học: Các chất dẫn truyền thần kinh và hormone, bao gồm norepinephrine, serotonin, dopamine và axit gamma-aminobutyric (GABA), … khi mất cân bằng có thể ra rối loạn lo âu.
• Thay đổi hoạt động não bộ: vùng hạch hạnh nhân – trung tâm kiểm soát nỗi sợ – hoạt động mạnh hơn bình thường.
• Di truyền: người có người thân mắc bệnh có nguy cơ cao hơn.
• Yếu tố môi trường: căng thẳng kéo dài, áp lực, hoặc trải qua sang chấn tâm lý là yếu tố khởi phát thường gặp.
Thăm khám và điều trị
Khi có các biểu hiện lo âu kéo dài, ảnh hưởng đến sinh hoạt hoặc giấc ngủ, người bệnh nên sớm liên hệ bác sĩ chuyên khoa tâm thần để được thăm khám, đánh giá và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp. Bệnh viện Tâm thần Nghệ An với đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao và hệ thống thiết bị từ cơ bản đến hiện đại, luôn đồng hành, hỗ trợ người bệnh trong quá trình điều trị và phục hồi sức khỏe tinh thần./.
Một chút lo lắng là phản ứng bình thường giúp chúng ta tập trung và đối phó với các tình huống nguy hiểm hay các công việc, sự kiện quan trọng. Tuy nhiên, rối loạn lo âu không chỉ đơn thuần là cảm giác lo lắng và sợ hãi thông thường. Rối loạn lo âu được xác định khi• Sự lo lắng kéo dài, ảnh hưởng tới hoạt động thường ngày.
• Phản ứng lo sợ vượt quá mức so với tình huống.
• Khó kiểm soát cảm xúc và hành vi.
Trẻ em, thanh thiếu niên và người lớn đều có thể mắc bệnh; trong đó, phụ nữ có nguy cơ cao gấp đôi nam giới. Rối loạn lo âu khiến người bệnh khó vượt qua những hoạt động bình thường hàng ngày.
Triệu chứng nhận biết• Tâm lý: lo lắng, sợ hãi, hoảng sợ, bất an; căng thẳng, cáu gắt; suy nghĩ ám ảnh, khó tập trung.
• Thể chất: bồn chồn, tim đập nhanh, hụt hơi, căng cơ, đổ mồ hôi, khô miệng, buồn nôn, tê hoặc ngứa ran ở tay chân, khó ngủ hoặc mất ngủ kéo dài.
Nguyên nhânNguyên nhân rối loạn lo âu chưa được xác định hoàn toàn, nhưng thường liên quan đến sự kết hợp của nhiều yếu tố:
• Mất cân bằng hóa học: Các chất dẫn truyền thần kinh và hormone, bao gồm norepinephrine, serotonin, dopamine và axit gamma-aminobutyric (GABA), … khi mất cân bằng có thể ra rối loạn lo âu.
• Thay đổi hoạt động não bộ: vùng hạch hạnh nhân – trung tâm kiểm soát nỗi sợ – hoạt động mạnh hơn bình thường.
• Di truyền: người có người thân mắc bệnh có nguy cơ cao hơn.
• Yếu tố môi trường: căng thẳng kéo dài, áp lực, hoặc trải qua sang chấn tâm lý là yếu tố khởi phát thường gặp.
Thăm khám và điều trịKhi có các biểu hiện lo âu kéo dài, ảnh hưởng đến sinh hoạt hoặc giấc ngủ, người bệnh nên sớm liên hệ bác sĩ chuyên khoa tâm thần để được thăm khám, đánh giá và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp. Bệnh viện Tâm thần Nghệ An với đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao và hệ thống thiết bị từ cơ bản đến hiện đại, luôn đồng hành, hỗ trợ người bệnh trong quá trình điều trị và phục hồi sức khỏe tinh thần./.